Kaporta İşi Ne Demek? Şehirde Görünmeyen Emek, Gürültü ve Ustalık Üzerine Değerli Ribellion takipçileri, bu yazımızda “Kaporta isi ne demek” ile ilgili sık sorulan soruları yanıtlıyoruz. İstanbul’da yaşarken bazı kelimeler kulağına defalarca çalınıyor ama tam olarak ne ifade ettiğini uzun süre düşünmüyorsun. “Kaporta işi ne demek?” sorusu da benim için öyleydi. Bir servisin önünden geçerken, trafikte sıkışmış bir çekici gördüğümde ya da arkadaşlarımın “araba kaportaya girdi çıktı” dediği anlarda zihnimde beliren ama netleşmeyen bir kavramdı. Bir gün ofisten çıkıp eve dönerken E-5’te yanımdan geçen bir çekicinin üzerinde ezilmiş bir araç gördüm. Ön tarafı neredeyse yok gibiydi. O an ister istemez…
Yorum BırakÖzgür Düşünce Alanı Yazılar
Başlangıç: Bir Sorunun Sosyolojik Yankısı Bazı sorular ilk bakışta basit görünür, ama içinde toplumun sınıf yapısını, arzularını ve yanlış anlamalarını taşır. “ABD vatandaşlığı kaç TL?” sorusu da bunlardan biridir. Bu soru, yalnızca bir fiyat arayışı gibi görünse de aslında küresel eşitsizliklerin, göç hayallerinin ve vatandaşlığın bir meta gibi algılanmasının kesişim noktasında durur. Vatandaşlık, modern dünyada bir “haklar paketi” olduğu kadar, aynı zamanda bir aidiyet rejimidir. Bu nedenle onu para ile ölçmeye çalışmak, toplumsal sistemlerin nasıl algılandığına dair önemli ipuçları verir. Burada mesele yalnızca ABD değil; vatandaşlığın kendisinin kapitalist dünyada nasıl anlam kaymasına uğradığıdır. ABD Vatandaşlığı Kaç TL? Kavramın Gerçekliği Öncelikle…
Yorum BırakGeçmişi anlamak, bugünün ekonomik yapısını ve kurumsal dönüşümlerini okuyabilmenin en güçlü anahtarlarından biridir. Tüpraş’ın Mülkiyet Yapısı: Devlet Payı Ne Kadar? Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (Tüpraş), güncel yapısı itibarıyla doğrudan devletin sahip olduğu bir şirket değildir. Şirketin kontrolü uzun süredir özel sektör elindedir ve en büyük pay Koç Holding bünyesindeki Enerji Yatırımları A.Ş.’ye aittir. Toplam hisseler içinde kamuya ait doğrudan bir pay bulunmaz; dolayısıyla “Tüpraş yüzde kaçı devletin?” sorusunun bugünkü yanıtı teknik olarak %0 doğrudan kamu mülkiyeti şeklindedir. Bununla birlikte, sermaye piyasası yapısı nedeniyle halka açık hisseler içinde dolaylı kamu yatırım araçlarının küçük oranlarda bulunabileceği unutulmamalıdır. bağlamsal analiz: Bu durum yalnızca…
Yorum BırakGeçmişi anlamak, bugünün ekonomik yapısını ve kurumsal dönüşümlerini okuyabilmenin en güçlü anahtarlarından biridir. Tüpraş’ın Mülkiyet Yapısı: Devlet Payı Ne Kadar? Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (Tüpraş), güncel yapısı itibarıyla doğrudan devletin sahip olduğu bir şirket değildir. Şirketin kontrolü uzun süredir özel sektör elindedir ve en büyük pay Koç Holding bünyesindeki Enerji Yatırımları A.Ş.’ye aittir. Toplam hisseler içinde kamuya ait doğrudan bir pay bulunmaz; dolayısıyla “Tüpraş yüzde kaçı devletin?” sorusunun bugünkü yanıtı teknik olarak %0 doğrudan kamu mülkiyeti şeklindedir. Bununla birlikte, sermaye piyasası yapısı nedeniyle halka açık hisseler içinde dolaylı kamu yatırım araçlarının küçük oranlarda bulunabileceği unutulmamalıdır. bağlamsal analiz: Bu durum yalnızca…
Yorum BırakKanalları nasıl getirebilirim? Aslında sormamız gereken soru bu mu? İzmir’de yaşayan, günün büyük kısmı sosyal medyada gezinen, bazen algoritmalarla kavga edip bazen de “ben bunu niye izliyorum?” diye kendine soran biri olarak şunu net söyleyeyim: “Kanalları nasıl getirebilirim?” sorusu bugün artık eski dünyanın refleksi gibi duruyor. Çünkü mesele artık kanal bulmak değil, kanalın seni bulup bulmadığı. Bir dönem televizyonu açınca karşımıza sınırlı bir liste çıkardı. O liste bile bize fazlaymış gibi gelirdi. Şimdi ise tam tersi bir kaos var: yüzlerce platform, binlerce içerik, farklı abonelikler, farklı uygulamalar… Ama yine de insanlar hâlâ “kanalları nasıl getiririm?” diye soruyor. Çünkü aslında aradıkları…
Yorum BırakKayseri’nin Sessiz Sabahında Başlayan Hikâye “Önyargının zıttı nedir” konusunda doğru bilgiye ulaşmak isteyenler için kapsamlı bir içerik hazırladık. Sabahları Kayseri’de hava hep biraz sert olur. İnsan yüzüne çarpan rüzgâr, sanki gece boyunca biriktirdiği bütün sessizliği bir anda boşaltmak ister. O sabah da öyleydi. Penceremi açtığımda içeri giren soğuk hava, içimde zaten var olan dağınık düşünceleri daha da belirgin hale getirdi. 25 yaşındayım ve uzun zamandır her sabah uyanınca ilk yaptığım şey kahve koymak değil, defterimi açmak oluyor. Yazmak, kafamın içindeki kalabalığı susturmanın tek yolu gibi. O gün defterimin ilk sayfasına hiçbir şey yazamadım. Kalem elimdeydi ama içim boş gibiydi. Bir…
Yorum BırakGiriş: Dilin “kipi”nden siyasal düzenin kipine Düşünme biçimimiz çoğu zaman dilin içine gömülü kalıplarla şekillenir. “Kip” kavramı, 7. sınıf dil bilgisi düzeyinde fiillerin zaman, istek, şart ya da gereklilik gibi anlam modlarını ifade eder. Ancak bu teknik tanımın ötesinde kip, aslında insanın dünyayı nasıl kurduğuna dair daha geniş bir düşünsel kapı aralar. Çünkü bir cümlede “oldu” ile “olmalı” arasındaki fark, yalnızca dilsel bir ayrım değildir; aynı zamanda gerçeklik, zorunluluk ve olasılık arasındaki siyasal gerilimi de çağrıştırır. Bu noktada mesele, bir dil bilgisi sorusundan çıkıp güç ilişkilerinin nasıl kurulduğunu anlamaya yönelir. Toplumsal düzen, yalnızca olanın değil, olması gerekenin de sürekli yeniden…
Yorum BırakKahve Telvesinden Ne Yapılır? Bilimsel Ama Günlük Hayata Dokunan Bir İnceleme Eskişehir’de üniversitede çalışan genç bir araştırmacı olarak laboratuvarda geçirdiğim saatler ile evde mutfakta geçirdiğim zaman birbirine bazen şaşırtıcı derecede benziyor. İkisinde de merak var, deneme var ve çoğu zaman küçük sürprizler var. Kahve telvesi de tam bu “küçük sürprizler” kategorisinin yıldızı. Her gün milyonlarca fincan kahve içiliyor ve geriye sessizce çöpe giden koyu renkli bir tortu kalıyor. Ama işin ilginç yanı şu: o tortu aslında çöpten çok küçük bir “malzeme deposu” gibi davranıyor. Bugün tam da bu yüzden Kahve telvesinden ne yapılır? sorusuna hem bilimsel hem de günlük hayatın…
Yorum Bırak8 Yılda 1 Kademe Verilmesi Ne Anlama Gelir? Kültürel Bir Harita Üzerinden Antropolojik Okuma Merhaba! Ribellion ekibi bugün 8 yılda 1 kademe verilmesi ne anlama gelir konusunu en anlaşılır haliyle aktarıyor. İnsan topluluklarını anlamaya çalışırken, en küçük görünen düzenlemelerin bile aslında çok katmanlı anlamlar taşıdığını fark etmek kaçınılmazdır. Bir ücret politikası, bir terfi aralığı ya da “sekiz yılda bir kademe” gibi idari bir ifade; yalnızca bürokratik bir düzenleme değil, aynı zamanda emeğin değerine, zamana, bağlılığa ve toplumsal hiyerarşiye dair derin bir kültürel anlatıdır. Farklı toplumlara bakıldığında, zamanın nasıl ölçüldüğü, emeğin nasıl ödüllendirildiği ve statünün nasıl dağıtıldığı büyük çeşitlilik gösterir. Bu…
Yorum BırakYumurtalıkların İyi Çalıştığını Nasıl Anlarım? Açık Konuşuyorum Önce net olalım: Bu konu hakkında körü körüne “herkesin döngüsü mükemmeldir” diyenlerden değilim. İzmir’in sıcağında tartışmaya doyamayan biri olarak, sosyal medyada gördüğüm şekerlenmiş bilgilerle kafayı bulmadan önce biraz gerçek konuşmak istiyorum. Yumurtalıkların iyi çalışıp çalışmadığını anlamak, sadece bir “adet düzenli mi?” sorusundan ibaret değil. Hadi gelin, hem bilimsel hem sosyal bir perspektifle bunu tartışalım. İlk sorum şuna: Sadece takvimden mi hareket ediyorsunuz yoksa bedeninizi gerçekten dinliyor musunuz? Eğer cevabınız “takvim yeterli” ise, hazır olun, biraz kafanız karışabilir. Yumurtalıkların İşleyişine Hızlı Bir Bakış Temel mekanizma Yumurtalıklar her ay bir yumurta üretir ve döngü boyunca…
Yorum Bırak