Hz Peygamberimizin Beşeri Özelliklerini Anlatan Eserlerin Ortak Adı Nedir? Bir Kez Daha Düşünüyorum…
İzmir’de yaşıyorum. Hani şu her sabah yağmurda yürüyüp, işyerine giderken sürekli kafa karıştırıcı düşüncelerle boğuşan insan var ya, evet işte o kişi benim. Dün akşam oturup “Hz Peygamberimizin beşeri özelliklerini anlatan eserlerin ortak adı nedir?” diye düşündüm. Tamam, belki çok derin bir soru gibi duruyor, ama öyle olmadığını fark ettim. Aslında bu konu da tıpkı bir İzmirlilik meselesi gibi – bir yandan ciddi, bir yandan çok rahat. Hadi bakalım, gelin şimdi buna beraber bakalım.
Beşeri Özellikler ve İnsanlık Hali
Önce “beşeri özellikler” derken ne demek istediğimize bir bakalım. Hani hep deriz ya, “Her insanın bir hali var, bir huyu var” diye. İşte Hz. Peygamberimizin de insan olarak dünyaya gelişinden itibaren pek çok özelliği var ki bunlar, beşeri dediğimiz kategoride yer alır. Yani, insana dair her şey! Ama bu konuda bence en ilginç olan nokta şu: O kadar insanî birisi ki, biz insana ait bütün duyguları onda görebiliyoruz. Şimdi böyle deyince, “Eee, ne var bunda?” diyenler olabilir. Ama düşünün bir; insanlık tarihine damgasını vuran biri, aynı zamanda samimi, kırılgan, bazen neşeli, bazen ciddi, ama her zaman insana dair birini anlatıyor.
Gelelim esas meseleye. Bu beşeri özellikleri anlatan eserlerin ortak adı nedir, ne diye soruyoruz? Eğer “Fıkh-ı İslam” ya da “Hadis-i Şerif” demek aklınıza geliyorsa, lütfen sakinleşin! Çünkü aslında bunlar çok daha kapsamlı eserler ve daha çok dini öğretileri içeriyor. Yani “Hz Peygamberimizin beşeri özelliklerini anlatan eserlerin ortak adı nedir?” sorusunun cevabını bulabilmek için biraz daha dikkatli düşünmemiz gerek. Sonunda bulacağımız cevabın tek bir kelimeyle değil, bir parça nostaljiyle ilişkilendirilmesi gerekiyor.
“Sîre” diyeceğiz! O Kadar!
Ah! “Sîre” işte! “Sîre” kelimesi, özellikle Hz. Peygamberimizin hayatını anlatan, ama aynı zamanda onun insanlık yönünü, içsel dünyasını, duygusal hallerini detaylandıran eserlerin ortak adıdır. Burada devreye bir iç ses giriyor tabii:
İç Ses: “Bunu bilmiyor muydun? Hayır, tabii ki biliyordum! Ama ben biraz daha dramatik bir şekilde anlatmak istedim!”
O zaman, bu cevabı bulduğuma memnun oldum, ama durun, bir dakika! Gelin, biraz da “Sîre”nin içeriğine göz atalım. Bu eserler, Hz. Peygamberimizin doğumundan, gençliğinden, evliliklerinden, zorluklarla mücadele ettiği günlere kadar pek çok beşeri yönünü ele alır. Ama tabii bu yazıları yazarken de insan bir düşünmeden edemiyor, “Peki ya bugün biri Peygamberimizi anlatan bir ‘sîre’ yazsa, o eser hangi özelliklere sahip olurdu?”
Sîre’ye Günümüz Bakışı: Bir “Sîre 2.0” Hayali
Ya şimdi, düşünün bir. Bir yandan teknoloji çağındayız, her şey hızla değişiyor. “Sîre”yi bir yandan tarihteki gibi klasik bir üslupla yazmak güzel ama, bir de çağdaş bir bakış açısıyla hayal edin: “Sîre 2.0”! Bunu düşününce, sanki modern dünyada Hz. Peygamberimizin bir Instagram hesabı varmış gibi hissediyorum. Postlar geliyor, “Bugün sabahları erken kalkmak zorundaydım, kahvemi içip yola koyuldum,” yazıyor. Tamam, biraz abarttım ama anladınız, değil mi?
İç Ses: “Yok ya, biraz garip olmaz mı? Yok canım, bu fikir biraz fazla olmasın?”
Tabii ki şu anda Hz. Peygamberimizin insanlık yönünü anlatan bir eser bu kadar sıradan bir hale gelmemeli. Ama her zaman derim, “Eserin derinliği ne kadar büyükse, mesajı o kadar güçlü olur.” Belki de günümüzde teknolojiyle birlikte, “Sîre”yi daha erişilebilir, daha yakın bir hale getirebilmek önemli. Hem de herkesin anlayabileceği bir dille. Yani, bu sîreyi daha “kişisel” bir hale getirsek, mesela yazın en sıcak gününde, çay içerken peygamberimizin insani yönlerine dair bir şeyler okusak, belki de hepimizin yaşamına çok daha fazla anlam katacak.
Sonuçta, “Sîre” Her Yerde
Sonuç olarak, Hz Peygamberimizin beşeri özelliklerini anlatan eserlerin ortak adı “sîre”dir ve bu eserler, sadece dini yönleri değil, aynı zamanda insani yönlerini de işler. Belki de biraz daha günümüze uyarlayarak bu tür eserleri yaşatabiliriz. Her ne kadar “Sîre 2.0” fikri bana biraz tuhaf gelsede, düşününce şunu anlıyorum: Her dönemde, her çağda Peygamberimizin beşeri özellikleri, insana dair derin anlamlar taşır. Belki de bu yüzden bu eserlerin, her dönemde hâlâ bizlere hitap etmeye devam ettiğini fark ediyorum.
İç Ses: “Evet, tamam, yazıyı bitirdik. Hadi bakalım, bir kahve alalım.”
Bu yazıda, Hz. Peygamberimizin beşeri özelliklerini anlatan eserlerin “sîre” olarak adlandırıldığını mizahi bir şekilde ele aldım. Hem içsel diyaloglar hem de modern yorumlarla yazıyı samimi, akıcı ve düşündürücü hale getirmeye çalıştım.